create account

Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş by bilimkurgu

View this thread on steemit.com
· @bilimkurgu ·
$60.56
Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş
![image.png](https://ipfs.busy.org/ipfs/QmNSHe7JeCjvv9fJAnbkAwy5ZHaVC9b5L9nKLZYgbwohEC)

Yazarlığın öğrenilebilen bir iş olduğunu düşünüyorum. Yazmayı öğrenmek hiç kolay değil, oldukça büyük bir efor gerektiriyor ve her konuda olduğu bir parça yeteneğe ihtiyaç var, ama olsun, keyifli bir uğraş olduğu su götürmez bir gerçek.

Çok uzun süredir yazmayı öğrenmeye çalışıyorum, dolayısıyla bu konuda çok okudum ve yıllar içinde hatırı sayılır miktarda metin ürettim. İlk yazı denemelerim 20 yıl öncesine dayanıyor. O günden bugüne epey mesafe kat ettiği görüyorum. Yeteneği ne kadar kısıtlı olursa olsun, diğer alanlarda olduğu gibi yazarlıkta da insan çalışarak kendisini geliştirebiliyor.

Mühendislik eğitimi almış ve uzun yıllar bankacılık yapmış bir insan olarak yazmayı öğrenmek konusunda epey güçlük çektim. Çevremde bu işlerle ilgili insanlar, yol gösterecek büyüklerim yoktu, dolayısıyla hep el yordamıyla ilerledim. Yazmak konusunda kalem oynatan kişiler genellikle başarılı ve şöhretli yazarlar oluyor. An itibariyle ne başarılı, ne de şöhretliyim, umarım bir gün olurum. Öte yandan, bu ortamda yazdıklarımı takip edenlerin de gördüğü üzere bolca üretmeye ve kendimi geliştirmeye çalışıyorum. Bugüne dek ikisi yayınlanmış altı roman ve yarıya yakını çeşitli dergilerde yayınlanan kırk civarında öykü yazdım. Yaratıcı yazarlık konusunda okuduğum kitaplar ve makalelerdeki fikirlerden hangilerinin pratikte işe yarayacağını az çok kestirebiliyorum.

Bu yazı serisinin on ila onbeş arası yazıdan oluşacağını tahmin ediyorum. Yaratıcı yazarlık konusunda yaptığım okumalar sırasında küçük küçük notlar almıştım. Bu notları tecrübelerimle birleştirerek sizlere aktarmaya çalışacağım.

Yaratıcı yazarlık konusunda Amerikan ekolü ve Avrupa ekolü olarak isimlendirebileceğim iki temel ekol var. Amerikan ekolü edebiyatı bir eğlence, ticari bir iş olarak görme eğiliminde ve yaratıcı yazarlık tekniklerini formüle etmek konusunda daha cüretkâr. Avrupa ekolü ise edebiyatın bir sanat olmasından yola çıkarak şablonlara indirgenmesini şiddetle reddediyor. Analitik bir bakış açısına sahip olduğum için Amerikan ekolünün bana daha cazip geldiğini itiraf etmeliyim. Ancak bu konuda kantarın topuzunun kaçırılmaması gerektiğini biliyorum. İyi uygulama örnekleri ve yazıya dair ipuçlarında ilgili yaklaşımım bunları öğrenmek, ancak pratikte birebir uygulamaya çalışmamak yönünde.

Söz konusu olan sanat olunca neyin işe yarayıp neyin yaramadığı sanatçıya göre değişiyor. Dolayısıyla bu yazı serisi boyunca vereceğim ipuçlarının bir kısmı işinize yaramayabilir. Ayrıca vereceğim her bilginin aksi iddia edilebilir. Edebiyatın kesin kuralları yok, genel kabul görmüş yaratıcı yazarlık tavsiyelerini uygulamadan da güzel eserler, hatta başyapıtlar yaratmak mümkündür. 

Bir kurgu eserde karakterler, olay örgüsü, olayların geçtiği ortam, üslup, zaman, anlatım tekniği (üçüncü şahıs, birinci şahıs vb) gibi temel öğeler bulunuyor. Her birini ayrı bir yazıda ele alacak olmakla birlikte bu giriş yazısında kısa kısa ele almakta fayda görüyorum.

Karakterler çoğu editöre göre öykünün/romanın en önemli öğeleri. Karakterlerin özgün ve ilgi çekici olmaları tercih ediliyor. Cesur olmaları da fena olmaz, zira pısırık, tembel karakterler (eğer Oblomov gibi bu konuda marka olamamışlarsa) pek ilgi çekmiyor. Ana karakter cesur, zeki ya da becerikli olmasa bile anlatı boyunca yoğun bir çaba içinde olmalı ki okur yaşadığı serüveni izlemeye değer bulsun. Amerikalılar ana karakterin karşısına bir düşman yerleştirmeyi seviyorlar. Bu düşman bir kişi olabildiği gibi ana karakterin zayıf bir noktası da olabiliyor. 

Kurgu eserler çoğunlukla bir sorunu, derdi, amacı olan insan ya da insanlarla ilgili oluyor. Bu sorun, dert, amaç o karakter için ne kadar önemliyse o kadar iyi. Yazacağımız konuyu, olay örgüsünü test etmek için ele aldığımız olayın gerçekleşmesi halinde gazetelerde yer alıp almayacağını ya da en azından insanların birbirlerine anlatıp anlatmayacağını düşünebiliriz. Okuduğum kitapların birinde “karakterinizi en zayıf noktasından vurun” biçiminde bir ifade vardı. Dolayısıyla bir olaydan yola çıkıyorsak karakter olarak bu olayın en çok etkileyeceği kişiyi seçmemiz uygun olur. 

Üslup kurgu eserde dilin nasıl kullanıldığını, anlatımın genel tonunu, ritmini, kulağa hoş gelip gelmediğini ifade ediyor. Zamanında bir yazar tanıdığım yazmaya yeni başlayanların kafalarına en çok taktıkları konunun üslup olduğunu söylemişti. Benim açımdan da bu geçerliydi, halen de geçerli. Bir okur olarak tam bir üslupçuyum, öte yandan yazarken dili zorlamamaya gayret ediyorum.

Öykü ve romanların genel kabul görmüş anlatım tekniği üçüncü tekil şahıs. ‘Her şeyi bilen ve gören’ bir yazar genellikle öykünün/romanın ana karakterinin gözünden olup biteni bizlere aktarıyor. Öykülerimi çoğunlukla birinci tekil şahsın ağzından anlatmayı seviyorum. Öylesi daha samimi geliyor. 

Film, tiyatro, öykü, roman gibi kurgu eserlerde olaylar bir ortamda geçiyorlar. Kurgu eserin geçtiği genel bir atmosfer ve sahnelerin geçtiği tekil mekanlar var. Bunları zihinde canlandırarak yazmak esere derinlik ve inandırıcılık kazandırıyor. Mekanlar karakterin kişiliklerine ve ruh hallerine ayna tutarak anlatımı zenginleştiriyorlar. Hele benim gibi bilimkurgu yazanlar açısından mekânlar çok daha önemli.

Yaratıcı yazarlık notlarının bu ilk yazısında meseleye genel bir giriş yapmayı amaçlamıştım. Amacın hasıl olduğunu düşünüyorum. Okuduğunuz için teşekkürler. Sonraki yazılarda görüşmek üzere.

Görsel Kaynağı: https://pixabay.com/photos/typewriter-book-notes-paper-801921/
👍  , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , and 1230 others
properties (23)
post_id77,410,769
authorbilimkurgu
permlinkyaratici-yazarlik-notlari-giris
categoryedebiyat
json_metadata{"community":"busy","app":"busy\/2.5.6","format":"markdown","tags":["edebiyat","tr"],"users":[],"links":["https:\/\/pixabay.com\/photos\/typewriter-book-notes-paper-801921\/"],"image":["https:\/\/ipfs.busy.org\/ipfs\/QmNSHe7JeCjvv9fJAnbkAwy5ZHaVC9b5L9nKLZYgbwohEC"]}
created2019-07-03 08:42:09
last_update2019-07-03 08:42:09
depth0
children8
net_rshares121,029,399,924,792
last_payout2019-07-10 08:42:09
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value46.114 SBD
curator_payout_value14.443 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length5,544
author_reputation403,232,525,211,134
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
author_curate_reward""
vote details (1294)
@maonx ·
Benim için çok değerli bir paylaşım. Yazı serinizin devamını merakla bekliyor olacağım hocam.
Ellerinize emeğinize sağlık.
properties (22)
post_id77,412,477
authormaonx
permlinkpu28c5
categoryedebiyat
json_metadata{"tags":["edebiyat"],"app":"steemit\/0.1"}
created2019-07-03 09:43:18
last_update2019-07-03 09:43:18
depth1
children1
net_rshares0
last_payout2019-07-10 09:43:18
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length122
author_reputation6,056,506,982,075
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars0
@muratkbesiroglu ·
İlginizi çekmesine sevindim.  Bir okur cepte :)
properties (22)
post_id77,417,700
authormuratkbesiroglu
permlinkpu2fmy
categoryedebiyat
json_metadata{"tags":["edebiyat"],"app":"steemit\/0.1"}
created2019-07-03 12:21:00
last_update2019-07-03 12:21:00
depth2
children0
net_rshares0
last_payout2019-07-10 12:21:00
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length47
author_reputation792,298,600,665,087
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@sudefteri ·
buna benzer bi anlatımınız daha olmuştu sanki ve kendimi sizi bir ortamda dinlerken ufak notlar alıyormuş gibi hissetmiştim :)
şimdi siz o değerli notları bizimle paylaşıyorsunuz bu çok güzel bir şey, ellerinize sağlık devamını merakla bekliyorum :)
properties (22)
post_id77,423,571
authorsudefteri
permlinkpu2lg8
categoryedebiyat
json_metadata{"tags":["edebiyat"],"app":"steemit\/0.1"}
created2019-07-03 14:26:33
last_update2019-07-03 14:26:33
depth1
children1
net_rshares0
last_payout2019-07-10 14:26:33
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length249
author_reputation18,243,623,925,784
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@bilimkurgu ·
Teşekkürler, umarım faydalı olur
properties (22)
post_id77,458,358
authorbilimkurgu
permlinkpu3yd0
categoryedebiyat
json_metadata{"tags":["edebiyat"],"app":"steemit\/0.1"}
created2019-07-04 08:03:03
last_update2019-07-04 08:03:03
depth2
children0
net_rshares0
last_payout2019-07-11 08:03:03
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length32
author_reputation403,232,525,211,134
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@c-squared ·
c-squared-comment
<div class="pull-left">https://cdn.steemitimages.com/DQmaSUWYsJ3AMUEMRqCSaoKJVNvtsbKm4fNAtmTidr8Uggc/C%20Squared%20Logo%20Transparency%20200px.png</div><br>Bu yazı <a href="https://discord.gg/B8JFmJ4">Curation Collective Discord Sunucusunda</a> küratörlere önerilmiş ve manuel inceleme sonrasında @c-squared topluluk hesabından oy ve resteem almıştır. @c-squared hesabı <a href="https://steemit.com/witness/@c-cubed/announcing-the-launch-of-the-new-c-squared-witness">topluluk witness'ı</a> olarak faaliyet göstermektedir. Projemizi desteklemek isterseniz bize <a href="https://steemconnect.com/sign/account-witness-vote?witness=c-squared&approve=1">buradan</a> witness oyunuzu verebilirsiniz.<hr>This post was shared in the #turkish-curation channel in the <a href="https://discord.gg/B8JFmJ4">Curation Collective Discord community</a> for curators, and upvoted and resteemed by the @c-squared community account after manual review.<br/>@c-squared runs a <a href="https://steemit.com/witness/@c-cubed/announcing-the-launch-of-the-new-c-squared-witness">community witness</a>. Please consider using one of your witness votes on us <a href ="https://steemconnect.com/sign/account-witness-vote?witness=c-squared&approve=1">here</a>
properties (22)
post_id77,503,724
authorc-squared
permlink20190705t053405419z
categoryedebiyat
json_metadata{"tags":["c-squared"]}
created2019-07-05 05:34:30
last_update2019-07-05 05:34:30
depth1
children0
net_rshares0
last_payout2019-07-12 05:34:30
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length1,229
author_reputation3,449,671,794,381
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@tahirozgen ·
>Öykülerimi çoğunlukla birinci tekil şahsın ağzından anlatmayı seviyorum. Öylesi daha samimi geliyor.

İlk ağızdan anlatılmasını da, yazmayı da daha çok seviyorum ben de :)
properties (22)
post_id77,544,993
authortahirozgen
permlinkre-bilimkurgu-yaratici-yazarlik-notlari-giris-20190705t221819061z
categoryedebiyat
json_metadata{"community":"busy","app":"busy\/2.5.6","format":"markdown","tags":["edebiyat"],"users":[],"links":[]}
created2019-07-05 22:18:18
last_update2019-07-05 22:18:18
depth1
children0
net_rshares0
last_payout2019-07-12 22:18:18
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length172
author_reputation134,896,288,259,165
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@yusufyusuf ·
Yeni yeni yazmaya başlayan ve bu yolda daha emeklemeye bile geçememiş bizler için çok güzel ve değerli bir paylaşımda bulundunuz. Size sonsuz teşekkürü bir borç bilirim. Bu serinin devamını okumak içinde sabırsızlanıyorum.

Posted using [Partiko Android](https://partiko.app/referral/yusufyusuf)
properties (22)
post_id77,690,728
authoryusufyusuf
permlinkyusufyusuf-re-bilimkurgu-yaratici-yazarlik-notlari-giris-20190708t225818660z
categoryedebiyat
json_metadata{"app":"partiko","client":"android"}
created2019-07-08 22:58:18
last_update2019-07-08 22:58:18
depth1
children1
net_rshares0
last_payout2019-07-15 22:58:18
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length295
author_reputation21,379,620,895,022
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000
@bilimkurgu ·
Bugün bir bölüm yazacağım :)
properties (22)
post_id77,715,817
authorbilimkurgu
permlinkre-yusufyusuf-yusufyusuf-re-bilimkurgu-yaratici-yazarlik-notlari-giris-20190709t095228697z
categoryedebiyat
json_metadata{"community":"busy","app":"busy\/2.5.6","format":"markdown","tags":["edebiyat"],"users":[],"links":[]}
created2019-07-09 09:52:30
last_update2019-07-09 09:52:30
depth2
children0
net_rshares0
last_payout2019-07-16 09:52:30
cashout_time1969-12-31 23:59:59
total_payout_value0.000 SBD
curator_payout_value0.000 SBD
pending_payout_value0.000 SBD
promoted0.000 SBD
body_length28
author_reputation403,232,525,211,134
root_title"Yaratıcı Yazarlık Notları - Giriş"
beneficiaries[]
max_accepted_payout1,000,000.000 SBD
percent_steem_dollars10,000